Ledscherp.nl scoort een 9.3/10 in 3083 klantenreviews

Hoe kies je de juiste zaklamp? Met déze basiskennis!

De juiste zaklamp kiezen, hoe doe je dat nu? Want het zaklampenlandschap wordt groter en groter de kans neemt alleen maar toe dat jij door de bomen het bos niet meer ziet. Zelfs niet met een goede zaklamp in je hand...

Let op: dit artikel gaat behoorlijk de diepte in, ook al is het 'basiskennis'.

Inleiding

Menig zaklamp avontuur begint vaak met een avondje googelen weten we uit ervaring. Want tja, je zoekt een goede lamp maar weet niet waar je op moet letten. Het internet weet vast wel raad, immers, Google is your best friend! Ongetwijfeld kom je tijdens je zoektocht uit op Candlepowerforum (CPF) en Budgetlightforum. Hier vind je echte kenners die zaklampen tot op het bot testen en aan de tand voelen. En na een paar uur rondstruinen op deze websites ben je eigenlijk nog geen steek verder want ondanks dat de informatie voor het oprapen ligt....filter maar eens de juiste info eruit. Geen paniek! Wij gaan je helpen. Tijd voor wat basiskennis die iedereen begrijpt.

We gaan in dit artikel niet per toepassing aangegeven welke lampen jij nodig hebt, want onze ervaring leert dat er per toepassing weer meerdere mogelijkheden zijn afhankelijk van de wensen van de gebruiker. Zo kan een politieman een felle verblindende zaklamp zoeken om mensen te verblinden, maar zijn collega politieman zoekt juist een lamp om grote ruimtes in één keer te kunnen doorzoeken. Beiden zoeken ze een politielamp, maar allebei met een ander doel.

In dit artikel willen we je een aantal handvatten meegegeven die je kunt gebruiken om een goede keuze te maken. We behandelen een aantal facetten en kenmerken waar je misschien nog nooit bij stil hebt gestaan. De facetten die we behandelen:

  • Lumen, Lux en Candela.
  • Een thrower of een flooder? Kijken naar de bundel!
  • Soorten accu's en batterijen
  • Oplaadbaar: Ja of Nee?
  • Wel of geen focus systeem?

Lumen, lux en candela. Lumen vs afstand

Dit zijn drie belangrijke termen waarmee je te maken krijgt als je een zaklamp wilt kopen. Waarschijnlijk ben je al bekend met lumen, want veel fabrikanten gebruiken lumen als belangrijk verkoopargument. We hebben er in dit artikel al veel over geschreven maar sommen het nog graag voor je op. Wat zijn lumen nu precies?

Lumen is een maat voor de totale hoeveelheid zichtbaar licht die een lichtbron in alle richtingen uitstraalt. Lumen is níet gerelateerd aan de afstand.

Kort gezegd is dat dus ál het licht dat van de led af komt. Ook het licht dat direct bij het verlaten van de reflector naar boven/beneden of naar links/rechts gaat. Kortom, ook het licht dat het te beschijnen oppervlak niet eens bereikt. Best vreemd dus, dat fabrikanten deze waarde als verkoopargument gebruiken terwijl niet eens al het licht daadwerkelijk efficiënt benut wordt. Echter is deze werkwijze afgesproken in de ANSI FL1 norm, een standaard waar toonaangevende leveranciers zich dienen te houden.

In onderstaande afbeelding kun je goed zien dat lumen de waarde is die vanaf de bron (led) gemeten wordt. Het licht dat hier vanaf komt straalt vervolgens alle kanten op terwijl wij als eindgebruiker van een zaklamp veelal kijken naar de lichtbundel dat op het oppervlak terecht komt. En dat is een hele andere waarde, namelijk candela.

In het voorbeeld hieronder is dat de blauwe cirkel in het midden van de afbeelding en de witte cirkel op het blauwe oppervlak. Dit is namelijk de lichtbundel die in een vooraf bepaalde hoek gemeten wordt op een afstand van 1 meter. Bij candela wordt dus het felste punt in de lichtbundel gemeten terwijl bij lumen gekeken wordt naar de totale output van de lichtbron.

lumen-overzicht

Als laatste hebben we nog de eenheid Lux, in het voorbeeld hierboven is dat weergegeven als blauw vierkant. Dit is het aantal lumen per M2. 1 lux is vergelijkbaar met 1 lumen per M2 en dat is de hoeveelheid licht van een kaars.

Hoe weet je nu hoe ver een lamp kan schijnen?

Maar hoe kun je nu eigenlijk weten hoe vér een lamp kan schijnen? Dat kan door een minimale lichtsterkte aan te geven dat het licht op een bepaalde afstand nog moet hebben. Deze lichtsterkte is 0,25 lux, oftewel de lichtopbrengst van een kwart lumen, verdeeld over 1 m2. In de praktijk is dit bijna niet te zien, zeker niet wanneer je achter de zaklamp staat.

Wanneer een zaklamp op een bepaalde afstand die lichtsterkte nog over heeft, is dát de reikwijdte die een lamp haalt. In de praktijk is de effectieve reikwijdte veel minder, want je oog kan op een paar honderd meter geen licht zien dat slechts 0,25 lux sterk is. Maar goed, er is nu eenmaal vastgesteld van 0,25 lux ook nog steeds licht is, dus daar moeten we mee rekenen. Het staat nu eenmaal in de ANSI FL1 norm.

Dit is de formule waarmee het bereik op basis van de intensiteit van de lichtbundel wordt gemeten.

bereik-formule

 

We pakken als voorbeeld de Nitecore R25. Deze heeft een candela waarde van 25800. Dit is getest volgens de ANSI FL1 norm waaraan Nitecore zich confirmeert. Als we dit delen door 0,25 lux komen we op 103200 uit. Als we hier de wortel van trekken krijgen we 321,41 meter. Voilá! Daar is je bereik van 321 meter.

Stap 1: Een thrower of een flooder? Kijken naar de bundel!

Oke, de eerste vraag die je jezelf moet stellen is: zoek ik een thrower of een flooder? Een thrower is een werper, oftewel een schijnwerper en gemaakt om grote afstanden te overbruggen.  Ze hebben vaak een extreem strakke bundel die het best tot zijn recht komt op grote afstanden. Een thrower heeft vaak maar 1 led in een hele grote spiegel. Omdat er maar 1 led aanwezig is heb je weinig lumen, maar omdat de spiegel heel goed bundelt is de intensiteit wel heel erg hoog en wordt de bundel goed samengeknepen waardoor deze ver reikt.

Een flooder produceert daarentegen heel veel lumen en genereert heel veel licht. Vergelijk het een beetje met een bouwlamp. Veel licht, maar weinig bundel. De bundel is niet erg strak waardoor je ook lagere afstanden kunt overbruggen dan bij een thrower. Een flooder heeft vaak meerdere leds en daardoor ook fors meer lumen. Omdat de leds in kleinere spiegels zit is de bundeling een stuk minder optimaal. Hierdoor gaat het licht veel sneller de breedte in en heb je dus wel veel licht, maar minder bereik.

Thrower Flooder
 - Geschikt voor grote afstanden  - Geschikt voor kortere afstanden
 - Smalle bundel voor kleine oppervlakken  - Brede bundel voor grote oppervlakken
 - Relatief weinig lumen, wel een felle bundel  - Relatief veel lumen, geen felle bundel
 - Vaak maar 1 led in een grote reflector  - Meerdere leds in kleinere reflectoren
 - Wordt niet heel warm (slechts 1 led)  - Kan heet worden (meerdere leds)
 - Reflector is glad, breed en diep  - Reflector is ruw (orange peel), smal en ondiep

 

Bekijk alle throwers

 

Bekijk alle flooders

 

Stap 2: Soorten accu's en batterijen

Naast de keuze tussen een 'thrower' of een 'flooder' dien je ook te kijken naar de stroombron van de lamp. Ga je voor batterijen, een accu of een USB oplaadsysteem? De keuze is reuze laten we maar zeggen, maar onderstaande varianten kom je regelmatig tegen.

Zaklampen met 18650 accu's

18650 accu's zijn Lithium Ion accu's. Deze cellen zijn 18mm breed, 65 mm lang en de '0' staat symbool voor de cilindrische vorm. Deze cellen worden steeds meer mainstream en kom je ook vaker tegen in elektronische sigaretten. Een 18650 accu levert veel stroom en is heel compact. Dit is ook de reden dat de nieuwe generatie zaklampen heel krachtig zijn terwijl het formaat ook heel klein blijft.

Een 18650 accu is doorgaans tot 750x op te laden. Dit kan via een Lithium Ion lader, of via een ingebouwde USB poort in de batterij zelf.

Let wel op dat je goede kwaliteit accu's verkoopt, we hebben er hier in het verleden al over geschreven. Daarnaast vind je op deze pagina meer achtergrond info over 18650 accu's.

De meeste zaklampen werken op 18650 accu's. Ze zijn goedkoop en gaan zeer lang mee en zijn daarom zeer interessant voor de regelmatige gebruiker.

Bekijk alle zaklampen met 18650 accu's

Zaklampen met CR123 batterijen

CR123 batterijen zijn Lithium (géén ION) batterijen van 3 volt. Ze zijn klein en zeer krachtig. Het zijn veelgebruikte batterijen in de VS terwijl ze in Europa een stuk minder populair zijn. Dat heeft te maken met de prijs, een CR123 batterijen - mits van goede kwaliteit - is niet goedkoop.

Met CR123 batterijen ontstaan regelmatig problemen, niet om dat de batterijen slecht zijn, maar wel omdat mensen niet goed opletten. De term CR123 wordt namelijk regelmatig verkeerd gebruikt en daar gaat het mis. Er zijn verschillende batterijen in omloop waarbij de term CR123 voor wordt gebruikt:

  • CR123 (Lithium, 3 volt, eenmalig gebruik)
  • RCR123 (Lithium, 3 volt, herlaadbaar, komen zelden voor)
  • 16340 (Lithium Ion, 3,7 volt, herlaadbaar, wordt ook RCR123 genoemd)

Een CR123 batterij ziet er exact hetzelfde uit als een 16340 accu, terwijl het hele verschillende batterijen zijn. Een 16340 accu wordt ook wel een RCR123 genoemd en dat suggereert dat het een herlaadbare CR123 batterij is. FOUT!

16340 accu's zijn hetzelfde als 18650 accu's, maar dan een maatje kleiner. Dus een maximale spanning van 4.2 volt en géén 3 volt zoals bij een CR123 batterij. Daarnaast is een CR123 batterij een Lithium cel, terwijl een 16340 accu een Lithium Ion cel is. Dit is echt een verschil!

Een aantal jaren geleden zijn er RCR123 batterijen op de markt gebracht met een spanning van 3 volt. Deze waren echter herlaadbaar. Deze batterijen waren (en zijn) van slechte kwaliteit. Daar komt bij dat de laders welke je nodig hebt, alleen maar gebruikt mogen worden bij deze RC123 accu's met 3 volt. En dus NIET met de 16340 accu's, welke een Lithium Ion lader nodig hebben.

Snapt u het nog? Het is geen rocket science, maar wel dusdanig verwarrende materie dat er gemakkelijk fouten gemaakt kunnen worden.

Links: een CR123 batterij. Daarnaast 3x een 16340 accu. Ze lijken op elkaar!

 

Doorgaans werken zaklampen die 2x CR123 batterijen bevatten, ook met 1x 18650 accu. Neem bijvoorbeeld de Fenix TK16. Deze zaklamp werkt zowel op batterijen als op een accu. Een voordeel hiervan is, dat je wanneer de accu plots leegraakt, je snel kunt wisselen naar batterijen welke je bijvoorbeeld als reserve meeneemt. In de tijd dat je CR123 batterijen gebruikt, kun je de 18650 accu weer laden.

Bekijk alle zaklampen met CR123A batterijen

AA batterijen

Naast de 18650 accu's en CR123 batterijen zijn er natuurlijk nog zaklampen te koop met de traditionele AA batterijen. Dit aandeel is echter zeer klein en daarom zal ik hier niet te diep op in gaan.

AA batterijen

Slechts een klein deel van de professionele zaklampen werkt nog maar op AA batterijen. Het voordeel van AA batterijen is de goede verkrijgbaarheid, de lage prijs en de veiligheid.

Een nadeel van AA batterijen is dat de spanning lager is dan bij 18650 accu's. Dus om een hogere spanning te krijgen heb je meerdere batterijen nodig en word je lamp weer groter en zwaarder. De huidige generatie leds vragen zeer veel stroom en dat is voor AA batterijen niet haalbaar.

Heb je goede oplaadbare AA batterijen nodig? Kijk dan eens naar Eneloop.

 

Bekijk Eneloop batterijen

 

Stap 3: Oplaadbaar: Ja of nee?

Een oplaadbare zaklamp koop je wanneer je te allen tijde wilt beschikken over een volle accu óf de lamp dusdanig veel gebruikt dat het goedkoper is om een oplaadbare zaklamp te gebruiken.

Een positieve ontwikkeling is de prijsdaling van oplaadbare zaklampen. Tegenwoordig zijn oplaadbare zaklampen verkrijgbaar tegen dezelfde prijzen als niet oplaadbare zaklampen en zijn in sommige gevallen nog wel goedkoper! Een oplaadbare zaklamp is voor veel consumenten een hele goede keuze. Oplaadbare zaklampen zijn er in verschillende soorten:

Zaklampen met een laadhouder zaklampen met een usb poort
Zaklamp is te monteren op een vaste plek. Niet gebonden aan de gemonteerde laadhouder
Altijd een volle accu Het plaatsen van de USB stekker kan is een extra handeling
Vaak in te bouwen in een auto USB is wereldwijd te gebruiken en toepasbaar
Zaklamp zit vaak klemvast in de houder en valt er niet uit Zaklamp dient ergens neergelegd te worden

 

Wij zien met enige regelmaat dat zaklampen voorzien met een USB stekker, te weinig tussendoor worden opgeladen.  Dat komt omdat de lampen geen vaste laadhouder hebben en dus na gebruik in de lade verdwijnen of in de gereedschapskist. Bij lampen met een laadhouder is er een vast laadpunt en daarmee is de lamp ook direct op te bergen en wordt deze geladen.

Let dus op dat je bij zaklampen met USB stekkers de lamp na gebruik op de USB stekker aansluiten, net als bij je smartphone.

Oplaadbare zaklampen met laadhouders

Oplaadbare zaklampen met USB

 

Stap 4: Wel of geen focussysteem?

Een focus is niets anders dan een systeem waarbij je het licht dat van de lichtbron af komt, kunt beïnvloeden door de reflector of lens van de zaklamp van deze lichtbron te verplaatsen. Met andere woorden, je gaat de afstand dat de reflector of lens ten opzichte van de led heeft, veranderen. Hierdoor kun je juist meer of minder licht een bepaalde richting op sturen waardoor de bundel juist smaller of breder wordt.

In dit blogartikel vertellen we heel uitgebreid over de focus. Toch willen we je een aantal zaken niet onthouden want we krijgen regelmatig vragen van klanten die op zoek zijn naar een zaklamp met een focus. Maar is dat wel nodig?

De ´traditionele´ focus: met een reflector

Maglite is absoluut het meest bekende voorbeeld van een fabrikant die de focus toepast op haar zaklampen. Door het draaien aan de lampkop verander je de afstand van de reflector waardoor je de bundel kunt aanpassen. Hieronder een voorbeeld van een brede Maglite bundel:

Bron: bestflashlighthq.com

 

Je ziet direct wat er eigenlijk mis is met deze bundel. Deze is namelijk niet egaal. In het midden is een grote zwarte vlek waar geen licht is. Dit is best vreemd, want laat het midden nu altijd gebruikt worden om een object uit te lichten. Niet handig dat je de zijkant van de bundel moet gebruiken om een object te beschijnen. Nog opmerkelijker is dat heel veel mensen naar dit systeem op zoek zijn. Best vreemd toch?

Deze manier van focusseren levert altijd dit soort bundels op. De reflector heeft een wisselende afstand ten opzichte van de led en daardoor krijgt je 'artifacts' in de bundel.

De 'nieuwe' focus: met een reflector en een lens

Twee slimme broers uit Duitsland kregen een jaar of 15 geleden een briljante ingeving. Waarom zouden we een reflector blijven gebruiken, als het ook met een lens kan? Na veel experimenteren en uitgebreide samenwerking met universiteiten en laboratoria was het eindproduct klaar: het merk Led Lenser was geboren. Het merk Led Lenser werkt anders dan andere zaklampen met een focus. Er wordt namelijk gebruik gemaakt van een reflector met een lens die vóór de led zit en hierdoor heel efficiënt het licht kan opvangen én bundelen!

 

Het voordeel van dit systeem, is dat je een maximaal rendement uit je lumen haalt. Je vangt nagenoeg 100% van het licht op dat van de led komt en dat is dankzij de reflectorlens goed te bundelen tot één kleine spot. Zie onderstaand voorbeeld:

Bovenstaande foto laat het systeem in de praktijk zien. Links de focus, rechts de brede straal. Merk op dat er absoluut géén zwarte vlekken in de rechterbundel zichtbaar zijn zoals bij het traditionele systeem met een reflector
Het nadeel van deze focus is dat er een tunnelvisie gecreëerd wordt. Je ziet dat er buiten de bundel om, geen spreidlicht aanwezig is en het zicht wordt beperkt.

Een vaste bundel dan?

eeft iedere zaklamp met een vaste focus dan hetzelfde lichtbeeld? Nee! Dit is een heel groot misverstand.

Een groot misverstand is dat veel mensen denken dat alle lampen met een vaste focus dezelfde lichtbundel hebben. Dit is absoluut niet waar.

Zaklamp met een vaste lichtbundel hebben wel allemaal dezelfde kenmerken. De bundel bestaat uit 2 elementen: de spot en de spil. De spot is het felle gedeelte in het midden van de bundel, de spil is het brede spreidlicht daarom heen. Zie onderstand voorbeeld.

 

Deze foto laat de lichtbundel van de Olight R50 Pro Seeker zien. Je ziet dat naast de spot in het midden, ook het oppervlak daarom heen goed zichtbaar is. Zelfs het plafond en de vloer is goed verlicht. Waar zit dan het verschil met andere lampen zonder focus? In de verhouding tussen de spot en de spil.

Het verschil in lichtbundel bij lampen zónder focus zit in de verhouding tussen de spot en spil.

Bij zaklampen  zonder focus wordt vaak gesproken over 'throwers' en 'flooders'. Een thrower is een zaklamp die grote afstanden kan overbruggen, een flooder heeft juist veel spreidlicht en is geschikt voor korte afstand waar je heel breed mee kunt schijnen. In een toekomstig blogartikel duiken we hier dieper in. Hieronder toch een kort voorbeeld.

Je ziet dat op de linker foto een veel bredere spot zichtbaar is dan op de rechter foto. Dit heeft te maken met de verhouding van de grootte van de led en de reflector. Belangrijk om te weten: er bestaan grote verschillen tussen zaklampen met een vaste bundel, daarom is er ook zoveel keus!

Zaklampen met focus:

  • Bundelen ál het licht dat van de lichtbron straalt in een spot (mits er een goede optiek gebruikt wordt)
  • Hebben géén spil in de bundel stand. Weinig overzicht in de omgeving dus.
  • Hebben een mooie brede egale bundel wanneer ze breed stralen (mits er een goede optiek gebruikt wordt)
  • Bieden je de keuze: óf een spot voor veraf (tunnelvisie), óf een spil voor dichtbij geen bereik meer). Nooit een combinatie.
  • Hebben bewegende delen en zijn gevoelig voor vocht en vuil
  • Zijn minder geschikt voor tactische doeleinden omdat de lampkop kan bewegen.

 

Zaklampen zonder focus:

  • Maken gebruik van een reflector welke is aangepast op de led. Hierdoor is een effeciënte bundel te maken.
  • Beschikken zowel over spot én spil tegelijkertijd. Hierdoor kun je zowel ver als dichtbij kijken. Je hebt meer overzicht.
  • Hebben geen bewegende delen en zijn vaak waterdicht.
  • Zijn te zetten voor tactische doeleinden. De lampen zijn steviger en de gebruiker weet vooraf precies welke lichtbundel hij kan verwachten.
  • Kunnen op korte afstand verblindend werken omdat de spot té intens is. Er is geen egale bundel aanwezig.
  • Zijn te verkrijgen in veel uitvoeringen. Zowel throwers als flooders. Bij de aanschaf dien je dus goed te overwegen waar je de lamp precies voor gaat gebruiken.

 

Nu nu dan?

Met bovenstaande bagage op zak weet je nu goed te bepalen waar je prioriteiten liggen bij het kopen van een zaklamp. Weeg de opties goed tegen elkaar af en kies op basis van die specificaties de juiste lamp.

Succes!

 

Geef een reactie